Malbork. Zamkowe ruiny będą odbudowane i otrzymają nowe funkcje? Czekają na to od II wojny światowej

Radosław Konczyński
Na 19 mln zł szacuje Muzeum Zamkowe w Malborku odbudowę średniowiecznych zabudowań gospodarczych na Przedzamczu. W przyszłości mają tam powstać centrum badań nad dziedzictwem zakonu i pracownia digitalizacji zbiorów. Przeniesione zostaną zamkowa biblioteka i pracownia konserwatorska. Powodzenie tych planów zależy od dotacji z funduszy norweskich.

Muzeum Zamkowe w Malborku przygotowuje się do złożenia do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniosku o dotację ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego. Pierwotnie zakres prac miał być dużo większy.

- W latach 2017-2018 firma zewnętrzna na zlecenie muzeum przygotowała projekt odbudowy, przebudowy, remontu i inwestycji terenu całego Przedzamcza. Projekt ten obejmował olbrzymi teren i był wyceniony na koszt ok. 100 mln zł. Oczekiwaliśmy, że może kolejne rozdanie „pieniędzy norweskich” będzie pozwalało na taką aplikację, ale okazało się, że życie jest inne. Trzecie rozdanie sprowadza możliwość aplikowania do kwoty maksymalnie 16 mln zł. W związku z tym z tego olbrzymiego projektu odbudowy i przebudowy Przedzamcza wybraliśmy fragment po stronie zachodniej, tzw. C i D w ciągu gospodarczym – wyjaśniła Beata Stawarska, wicedyrektor Muzeum Zamkowego w Malborku, podczas konsultacji społecznych zorganizowanych przez tę instytucję.

Pierwotny projekt dotyczący Przedzamcza obejmował kilka hektarów terenu i kilkanaście budowli. Obecnie realizacja w całości jest niewykonalna z powodu ogromnych kosztów.

- Na podstawie tego, jak zachowane są poszczególne części i na ile możliwe jest wprowadzanie i realizowanie nowych funkcji, wytypowaliśmy budynki gospodarcze, tzw. C i D (czyli ruiny, bez dawnego Hotelu Zamek i kościoła św. Wawrzyńca, przyp. red.), do przygotowania do wniosku o dofinansowanie – mówiła Agnieszka Kowalska, kurator ds. konserwacji zamku. - Są to chyba najgorzej zachowane obiekty na terenie zespołu zamkowego, ostatni tak poważny ślad zniszczeń z okresu II wojny światowej.

Jak wyjaśniła pani kurator, Muzeum Zamkowe kilka lat temu przygotowało analizę możliwości wykorzystania tych ruin. Pomysły były bardzo różne, nawet pozostawienie trwałej ruiny z niewielkim zadaszeniem. Pod uwagę brano też różne formy odbudowy.

Ostatecznie „wygrał” wariant powrotu do historycznej formy. Zachowane historyczne mury i sklepienia piwniczne pozostaną. Będą poddane pracom konserwatorskim i naprawie. We wnętrzu tych budynków powstanie zupełnie niezależna konstrukcja, która będzie dźwigać dach i stropy. Obrazowo ujęła to Agnieszka Kowalska: „w relikty historycznych budynków wstawione będą nowe wnętrza”, nowoczesne, funkcjonalne, dostosowane dzięki windom do potrzeb osób niepełnosprawnych.

- Nadbudujemy fragmenty ścian pierwszej kondygnacji, zbudujemy formę poddasza w bardzo neutralnej, zakładamy, historycznej bryle. Jeżeli chodzi o wysokość, odnosiliśmy się do zdjęć przedwojennych i starszej ikonografii, pokazującej wysokość tych budynków. Sąsiedni budynek hotelowy też ma formę prostą z wysokim dachem, która będzie przechodzić w te niższe budynki gospodarcze – mówiła podczas konsultacji Agnieszka Kowalska.

W środku będzie ok. 2,5 tys. m kw. powierzchni użytkowych. Tutaj przeniesione zostaną zamkowa biblioteka i pracownia konserwatorska, które nie mieszczą się w obecnych pomieszczeniach, ale powstaną też nowe jednostki w strukturze muzeum: pracownia digitalizacji i centrum badań nad dziedzictwem pokrzyżackim.

Czytaj także

Jeśli chodzi o bibliotekę, w nowych pomieszczeniach zyskałaby ona czytelnię, co ważne, otwartą na osoby spoza muzeum. Zbiory będzie można przeglądać także z domu.

- Przewidujemy utworzenie biblioteki cyfrowej, do której przede wszystkim mają trafić najcenniejsze egzemplarze, czyli starodruki. Pewnie mało kto się orientuje, że w tym momencie w zbiorach mamy ok. 150 starodruków i one są mało dostępne również ze względów konserwatorskich, ze względu na warunki, w których muszą być przechowywane. Zakładamy, że będziemy mogli te zbiory udostępniać online. Ma w tym nam pomóc pracownia digitalizacji, gdzie możliwe będzie zeskanowanie obiektów – wyjaśniała Agnieszka Kowalska.

W pracowni digitalizacji, której obecnie w Muzeum Zamkowym brakuje, ale nawet nie ma na nią miejsca, powstanie platforma cyfrowa dla prezentacji muzealiów.

- Tego rodzaju platformy, niekiedy nazywane e-zabytek, niektóre muzea w Polsce mają już zbudowane. Obiekty będące w kolekcjach muzealnych sfotografowane, również niekiedy w 3D, można oglądać online. Myślę, że to może być źródło wiedzy dla badaczy zajmujących się różnego rodzaju dziedzinami historii sztuki, ale też dla osób, które są tych zbiorów ciekawe, a nie zawsze są one dostępne na wystawach i nie każdy może przyjechać je obejrzeć – mówiła pani kurator.

Odbudowa zniszczonych zabudowań to jedna strona medalu. Drugą są liczne działania edukacyjne, które we wszystkich czterech jednostkach zamierza prowadzić Muzeum Zamkowe: wystawy, dni otwarte, warsztaty różnego rodzaju, konferencje popularnonaukowe.

- Oferta w niektórych miejscach jest bardzo różna, dużo szersza od tego, co dotychczas muzeum oferowało. Zakładamy trochę większe otworzenie się z naszym zapleczem badawczo-naukowym na mieszkańców Malborka i okolic, a także gości, którzy poza zwiedzeniem zamku, naszych stałych i czasowych ekspozycji, będą zaciekawieni tym, jak to przygotowanie, zabezpieczenie obiektów muzealnych na co dzień funkcjonuje - wyjaśniała Agnieszka Kowalska. - Ofertę kierujemy do różnych grup. Niekiedy bardziej do specjalistów, niekiedy bardziej do młodzieży, do dzieci, niekiedy do osób starszych.

Oferta miałaby ruszyć od 2024 r. Wszystko oczywiście zależy od tego, czy uda się zdobyć dotację z funduszy norweskich. Termin składania wniosków mija 16 marca. Na rozstrzygnięcia trzeba będzie poczekać kilka miesięcy.

Przypomnijmy, że muzeum ma doświadczenie w pozyskiwaniu dotacji z funduszy norweskich, ale to wcale nie oznacza, że teraz będzie miało łatwiej. Do tej pory dzięki środkom z tego źródła udało się przeprowadzić prace remontowo-konserwatorskie w zespole kościoła NMP na Zamku Wysokim, zakończone w 2016 r. Natomiast w latach 2006-2010 odbył się wielki remont zespołu rezydencjonalnego wielkich mistrzów na Zamku Średnim, włącznie z Pałacem Wielkich Mistrzów i Wielkim Refektarzem.

Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweski Mechanizm Finansowy są formą bezzwrotnej pomocy zagranicznej przyznanej przez Norwegię, Islandię i Liechtenstein nowym członkom UE. W zamian za pomoc finansową państwa-darczyńcy korzystają z dostępu do rynku wewnętrznego Unii Europejskiej (choć nie są jej członkami).

FLESZ: Wybory Prezydenckie 2020 już w maju - to musisz wiedzieć.

Wideo

Komentarze 1

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

T
Turysta

Hotel przywróćcie, wszędzie na świecie tak to działa, ....tylko Nie w obecnej Polsce, bez biznesu nie ma inwestycji, rozglądnijcie się dookoła!

...i nie trzeba później tego utrzymywać, ktoś zarobi i będzie się tym opiekował

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3